Technische analyse is het visueel en/of statistisch
bestuderen van historische koersbeweging en
omzetgegevens met als doel een prognose te kunnen
maken van de toekomstige koersontwikkeling.
Analysetechniek
waarbij via wiskundige modellen en/of het lezen van
grafieken (chartreading) een inschatting van de komende
richting van de markt wordt gemaakt. Uitgangspunt
daarbij is dat alle bedrijfsnieuws al in de koersen verwerkt zit.
Voor
velen is technische analyse een hoop hocus-pocus met
lijntjes, die aan zouden moeten geven waar fondsen
heen gaan en waar ze vandaan gekomen zijn. Met name
dit laatste is volgens hen met veel technische
analyse technieken goed te voorspellen
..
Uitgangspunt
van technische analyse is toch uiteindelijk, dat het
de psychologie van de markt probeert zichtbaar te
maken. Iets wat er op zich ook meestal wel mee lukt.
In dat uitgangspunt ligt dan ook meteen de zwakte
besloten: Immers, de psychologische drijfveren van de
markt zijn meestal maar een kort leven beschoren.
Angst
en hebzucht kunnen elkaar in hoog tempo afwisselen,
en de technisch analist voor grote verrassingen
zetten. We kunnen hieruit concluderen, dat er
technische analysetechnieken zijn die werken, maar
dat dit alleen voor de korte termijn, hooguit enkele
weken kan zijn.
In de Verenigde
Staten wordt de technische analyse al velen jaren
gebruikt als hulpmiddel bij de timing van aan- en
verkoop van beleggingsobjecten. In Nederland is de
belangstelling de laatste 15 jaar pas goed op gang
gekomen.
Lange tijd heeft men
zich vanuit de wetenschap nogal laatdunkend
uitgelaten over technische analyse. Ondanks deze
hooghartige houding kon men echter niet verklaren hoe
het kwam dat steeds meer beleggers technische analyse
gingen gebruiken bij hun beslissingen, en niet alleen
de particuliere belegger.
Ook de professionele
belegger ging in toenemende mate gebruik maken van de
technische analyse. Dit blijkt uit een onderzoek uit
1996 van Verheul en Huisman dat gepubliceerd werd in
Economische Statistische Berichten, het lijfblad van
economen. Hun conclusie luidde:
Gezien de
resultaten van de enquete gehouden onder
commissionairs aan de Amsterdamse beurs en de
optiebeurs, kunnen we stellen dat fundamentele
analyse als uitgangspunt van het beleggingsbeleid in
sterke mate technische analyse naast zich moet dulden.
Een beleggingsbeleid op basis van alleen fundamentele
analyse is onvoldoende betrouwbaar, zoals ook blijkt
uit de praktijk.
De definitie aan het begin
van deze pagina kent twee belangrijke aspecten.
Ten eerste: de technisch
analist gebruikt eigenlijk maar een stukje informatie:
de historische koersbeweging
en volume
Voor de technisch analist is
de koers de enige objectieve en leidende informatie
die beschikbaar is. De technisch analist beschouwt
andere informatie als subjectief of op meerdere
manieren uitlegbaar. Jaarverslagen en uitspraken van
het management worden door analisten op verschillende
wijzen geïnterpreteerd. Geregeld is informatie die
een onderneming naar buiten brengt vaag en
ondubbelzinnig en geeft aldus geen aanleiding tot een
eensluidende conclusie.
Onduidelijk is de koers
echter nooit; de koers stijgt of daalt. Ten tweede
wordt het woord prognosticeren of prognoses maken.
Een prognose is niet hetzelfde als voorspellen.
Voorspellen- hoewel dat woord veel gebruikt wordt
suggereert een exactheid die op financiele
markten nooit waar te maken is. Hoe goed een analyse
is, deze kan fout zijn door allerlei onverwachte
externe en interne factoren.
Op de financiele markten
spelen zoveel factoren (economische, politieke,
fiscale, fundamentele, klimatologische enz.) waardoor
de koersbeweging nooit exact op een bepaalde datum
kan worden voorspeld. Voorspellen is per definitie
onmogelijk op de financiele markten. De emotie van
een beleggger speelt een grote rol. Emoties laten
zich moeilijk voorspellen, hoogstens prognosticeren.
Een arts maakt geen voorspelling van het ziektebeeld
van de patient, maar een prognose. En zo doet ook de
analist met betrekking tot de koers.
Wat is een
prognose volgens de technische analyse? Een
prognose houdt in dat het meest waarschijnlijke
scenario wordt geschetst plus een koersdoel en
een stoploss. Voor het bepalen van een
koersdoel is binnen de technische analyse een aantal
regels beschikbaar. Een stop loss is het koersniveau
waarop de belegger zich laat uitstoppen.
Het is hetkoersniveau waarop de analyse niet meer
blijkt uit te komen en er tijdig verlies wordt
genomen. De prognose kan ook fout zijn. Daarom wordt
er vaak ook een tegenscenario gegeven; dat is het
scenario dat kan plaatsvinden als het meest
waarschijnlijke scenario niet uitkomt.
De
technische analyse is op drie veronderstellingen
gebaseerd:
1. In de koersen zit alle informatie
verdisconteerd of verwerkt
2. Koersen bewegen zich in trends
3. De geschiedenis herhaalt zich
In de
koersen zit alle informatie verdisconteerd of
verwerkt
De
koersgrafiek is het resultaat van vraag en aanbod op
de aandelenmarkt. De koersbeweging is een resultante
van alle factoren die de markt kunnen beinvloeden.Voor
de technisch analist is de koers de enige objectieve
en leidende informatie die beschikbaar is.
Koersen bewegen
zich in trends
De
gedachtengang achter de technische analyse is dat
veel beleggers in het verleden een zelfde soort
gedrag hebben vertoond en dat zij in in vergelijkbare
situaties in de toekomst waarsschijnlijk weer
hetzelfde gedrag zullen vertonen. Een dergelijk
gedrag van een grote groep mensen noemt men een trend.
De
geschiedenis herhaalt zich.
Deze
methode baseert deze voorspelling slechts op
koersinformatie uit het verleden.
Technische
analisten gaan er vanuit dat het verleden zich
herhaalt. Zij bestuderen patronen uit grafieken uit
het verleden. Zij denken dat de deze patronen
terugkomen. Critici vinden echer dat men nooit de
toekomst uit het verleden kan extrapoleren.
Charttechnische
versus statistische analyse
Technische
analyse wordt in de praktijk op verschillende
manieren toegepast
Er bestaan
binnen de technische analyse twee wijzen van
analyseren:
- de charttechnische
analyse
- de statistische analyse
De
charttechnische analyse wordt ook wel chartreading, visuele analyse of grafieklezen
genoemd. Onder het motto a picture is worth
a thousand words analyseren de analisten
de koers- en volume-grafieken.
De
chartreader probeert met duidelijk omschreven regels,
koerspatronen en trends te ontdekken in de koers,
teneinde daarmee een prognose te kunnen maken van de
toekomstige koersbeweging. Deze methode vereist,
naast het goed kennen van de regels wanneer een
bepaald koerspatroon nu geldig is, een groot gevoel
voor de grafiek.
Dit gevoel
ontstaat door het jarenlang dagelijks de grafieken te
bestuderen. Mensen die deze regels niet kennen en
geen gevoel voor chartreading hebben, bekijken de
chartreader vaak met de nodige scepsis.
Door
koersgrafieken te bestuderen, ontdekten technische
analisten op een gegeven moment steeds weer
terugkerende patronen.
Elliott
was bijvoorbeeld een Amerikaanse analist die begin 20e
eeuw na veel grafieken bestudeerd te hebben, ontdekte
dat de koers van indices
en grondstoffen in een zogenoemde 8-golfstructuur
bewoog, waarbij iedere hoofdgolfbeweging van de koers
bestond uit 5 opgaande en 3 neergaande golven
De tweede
methode binnen de technische analyse is de
statistische analyse. Deze methode is later ontstaan
dan dan chartreading. Hierbij worden allerlei
rekenregels of formules toegepast op koersen (en/of
omzetten) en de uitkomsten daarvan worden in de
grafieken getoond. Er zijn ook indicatoren ontstaan. De meest basale en meest
gebruikt indicator is het voortschrijdende gemiddelde
Self-fulfilling prophency
Technische analyse zou volgens sommige een self-fulfilling prophency zijn. Doordat iedereen op basis van een bepaald koerspatroon gaat handelen komt de verwachting uit.
De technisch analist ziet een bepaalde koopconditie, en handelt hierop door te kopen
en omdat voldoende mensen kopen gaat de koers inderdaad stijgen. Met andere woorden, technische analisten zouden hun eigen gelijk scheppen. Dit kritiekpunt is op een aantal punten onterecht. Ten eerste houden technische analisten er verschillende methoden op na. De ene analist kijkt naar kortetermijngrafieken, de ander naar lange termijngrafiekken. De ene analist gebruikt liever de statische analyse door naar indicatoren te kijken, de ander handelt op basis van patronen die in de koersgrafiek kunnen worden getekend. Als men dan bovendien ook bedenkt dat er ongeveer 1200 verschillende indicatoren beschikbaar zijn, is het onwaarschijnlijk dat alle analisten gelijk zouden handelen.
En al zouden technische analisten in fases achter elkaar handelen en daarmee de koers doen bewegen, dan wordt er wel een een erg grote rol toebedacht aan de technische krachten in de markt.De technische analist zouden de stuwende krachten zijn achter de koersontwikkeling. De technisch analist zou hier erg blij mee zijn maar realistisch genoeg om dit niet geloven. De markt ontwikkelt zich door een scala van op elkaar inwerkende factoren. De markt kent zijn eigen dynamiek waarop de technisch analist alleen maar tracht mee te deinen.
Al zou er meegegaan worden in de redenering dat er wel verstoringen kunnen optreden doordat er gelijktijdig verschillende mechanistische systemen in werking worden gestest ( program trading heeft een aantal keren de schuld gekregen van een crash , bijvoorbeeld die van 1987), dan kan men niet volhouden dat deze verstoringen op lange termijn standhouden. Murpy zegt dat de self-fulfilling prophency zichzelf zal corrigeren. Als handelaren merken dat hun acties de markt verstoren, dan zullen zij hun tactieken daarop afstemmen en waarschijnlijk weer contrair gaan handelen voordat de markt zichzelf opnieuw gaat corrigeren
Het gebruik maken van historische informatie
Het gebruik van historische informatie wordt door sommige aangehaald als een groot manco van de technische analyse. In eerste instantie door de aanhangers van de efficiente markttheorie die beweren dat het analyseren van informatie, dus ook de historische, geen enkele zin heeft. Er bestaat een plastische uitdrukking: degene die technische analyse gebruikt om beleggingsbeslissingen te nemen is iemand die als een geblinddoekt chauffeur de aanwijzingen opvolgt van iemand die door de achterruit van een auto naar buiten kijkt. Deze kritiek is opzich vreemd. De meeste prognosemethoden, ook die gebruikt worden in allerlei wetenschappelijke modellen, zijn gebaseerd op historische informatie. De technisch analist tracht lessen te leren uit het verleden en gelooft rotsvast in het principe van: history repeats itself. Vele onderzoeken hebben aangetoond dat beleggers steeds weer op dezelfde manier reageren en dat komt door emoties als angst, hebzucht, het niet tijdig willen nemen van het verlies, fouten niet willen toegeven, winsten te ver door willen laten lopen. Emoties die door de tijd weinig zijn veranderd. Natuurlijk, het verleden is geen garantie voor de toekomst, maar de meeste technische analisten raken in de loop der tijd steeds meer overtuigd van hun gelijk. Dit komt omdat ze steeds meer zien voorbeelden zien dat de historie zich herhaalt.
Teveel technische analisten maken zich overigens wel schuldig aan het verschijnsel curve fitting. Hierbij wordt een bepaalde technische-analysestrategie getest met behulp van historische gegevens. De instellingen of parameterwaarden van deze strategie wordt echter zodanig vastgesteld dat het systeem over die bepaalde periode in het verleden altijd een mooie winst laat zien. Dat is natuurlijk misleidend. De dataset of historische periode waarin men een bepaalde strategie ontwikkelt, moet een andere zijn dan de periode waarin men deze test. Pas als het systeem over meerdere verschillende periode consistent resultaten laat zien, mag men van een succesvol systeem spreken.
Waar veel technische analisten moeite mee hebben is dat de wetenschap wel deciannia lang technische analyse meet veel scepsis heeft bejegend, maar vervolgens is zij niet in staat gebleken deze analysemethode met eenduidig wetenschappelijk onderzoek te ontkrachten. Bovendien is voor de efficiente markttheorie de laatste jaren steeds minder wetenschappelijk bewijs geleverd. De vraag blijft echter wel bestaan waarom de technische analyse zoveel in de praktijk wordt gebruikt.dat de koersen zich volgens de wetenschap random zouden bewegen, met andere woorden dat er geen trends zouden zijn, is een conclusie iedere handelaar of belegger gevoelsmatig en in de praktijk nooit heeft onderschreven. John murpy schrijft in zijn boek technical analysis of the financial markets: de illusie van willekeurige koersbewegingen verdwijnt naarmate de vaardigheid om grafieken te lezen verbetert.